Nasza strona korzysta z plików cookie
Serwis w celach prawidłowego funkcjonowania, statystycznych i reklamowych korzysta z plików cookie. Możesz zarządzać plikami cookie z poziomu Twojej przeglądarki. Więcej informacji na temat warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies na naszej witrynie znajduje się w polityce prywatności.

Znajdź sklep w swojej lokalizacji

lub

Co to jest "wysoka grządka"?

01
04 2021

„Wysoka grządka” to może być rabata typu angielskiego podniesiona nad poziom gruntu o standardowe 20 cm, ale i klasyczna ponad półmetrowa pryzma, albo jeszcze nieco wyższa drewniana skrzynia do złożenia w kwadrans z gotowych elementów. We wszystkich tych przypadkach rozwój posadzonych tam roślin powinien przyspieszać, a sezon uprawy się wydłużać. Warto taką uprawę założyć bardzo wczesną wiosną choćby po to, by spróbować świeżej zieleniny. Latem skosztować aromatycznych ziół i pomidorów, zimą zaś natki pietruszki czy roszponki. Albo zwyczajnie posadzić tam kwiaty, by kolor i zapach znalazł się zawsze w zasięgu wzroku, a rośliny łatwo było pielęgnować.

Rozwiązanie dla Twojej wygody

Wysokie grządki to w końcu idealne rozwiązanie dla tych ogrodników, którzy mają trudności ze schylaniem się i generalnie poruszaniem. Wariant niski, rodem z angielskich ogródków można polecić zwłaszcza tam, gdzie gleby podmokłe i rośliny źle rosną. Również do tych ogródków, w których nie jesteśmy pewni, czy rodzima ziemia nadaje się do uprawy roślin do jedzenia. W przypadku takiej konstrukcji grządki wystarczy 1 warstwa połączonych ze sobą desek pomalowanych wodnym lakierem. To bardzo ważne, by środek użyty do zabezpieczenia mógł mieć kontakt z roślinami jadalnymi. Burty wypełnia się ziemią uniwersalną, może być to również BIO podłoże z dodatkiem naturalnego nawozu (pojemność jednego piętra to 192 litry ziemi) i już można siać. Na klasycznej wysokiej rabacie, ma ona być rodzajem tradycyjnej pryzmy kompostowej, zestawionej z 3 poziomów i wysokiej na 60 cm, poszczególne poziomy wypełnia się inaczej. Warstwa dolna to części grube, warto wykorzystać liście i łęty z ogrodu. Jeśli ich nie ma, to tę część wypełniamy zrębkami, czyli zawartością worka nr 1 z zestawu do wysokich rabat. Po podlaniu pierwszej warstwy czas na środek, czyli dojrzały kompost. Jeśli nie mamy własnego kompostu, wtedy korzystamy z worka oznaczonego cyfrą 2. Znów podlewamy i na wierzch wysypujemy ziemię uniwersalną. Wysoką grządkę warto założyć wcześnie, nawet u schyłku zimy, bo poszczególne warstwy powinny naturalnie osiąść. Jeśli zimno, wtedy całość dodatkowo okrywamy czarną agrowłókniną, bo im gleba będzie cieplejsza, tym szybciej rośliny rozpoczną wzrost. 

Jak zaplanować siewy i sadzenie roślin? 

Miesiąc

Siewy

Sadzenie

Uwagi

GRUDZIEŃ-LUTY

Zakładanie wysokich grządek, uzupełnianie ziemi, lub mieszanki ziemi z kompostem w już istniejących, okrywanie czarna agrowłókniną, by gleba się ogrzała. Co 3-4 lata wymiana gleby.

MARZEC-KWIECIEŃ

Rukola, buraki ćwikłowe na botwinę, słoneczniki na młode liście, sałata,  rzodkiewki, koper

Sałata, zioła wieloletnie, pietruszka na natkę, selery, poziomki, mięta, melisa, tymianek, cząber, kalarepa

Grządka może być wykorzystywana do produkcji rozsad warzyw i kwiatów. W zimne dni warto okrywać wiosenną agrowłókniną. Uwaga na ekspansywną miętę!

MAJ-CZERWIEC

Warzywa na młode liście: słoneczniki, groszek, rzodkiewka, kapusty, bazylia, cykorie liściowe, portulaka

Ogórki i pomidory, bakłażany, papryka, okra, bataty, miniaturowe cukinie, melony, zioła jednoroczne (bazylia, werbena cytrynowa, trawa cytrynowa), poziomki, truskawki powtarzające

Wysokie warzywa prowadzone przy podporach uprawiamy na środku grządki i od strony północnej. Zioła i rośliny niskie strony nasłonecznionej. 

LIPIEC-SIERPIEŃ (I POŁOWA)

Okazjonalnie, jeśli mamy wolne miejsce: słoneczniki i groszek oraz rzodkiewki na młode liście

Sporadycznie, jeśli powstaje wolne miejsce można dosadzać zioła

Pamiętamy o regularnym podlewaniu, by nie przesuszyć podłoża. Nie moczymy liści!

SIERPIEŃ (II POŁOWA)-WRZESIEŃ

Rukola, słoneczniki na młode liście, sałata,  rzodkiewki, koper, szpinak zimowy roszponka, mizuna

Sałata, zimowa dymka

Po usunięciu warzyw głównych jest okazja by dosypać ziemi lub mieszanki ziemi z kompostem, czyli zawartości worka 2 i worka 3. Zielona pietruszka zostaje.

PAŹDZIERNIK-GRUDZIEŃ

Słoneczniki, groszek, rukola

Sałata zimowa, cebula zimowa

Okrywamy cienkimi agrowłókninami lub ustawiamy na grządce konstrukcję i formujemy namiot ocieplający. Stelaż demontujemy w maju. 

I jeszcze garść informacji na temat lokalizacji wysokich grządek. Zawsze trzeba je budować w nasłonecznionych miejscach, lecz niekoniecznie w ogrodach. Można z nich mieć pożytek również w miastach, na tarasach, czy balkonach. Mogą to być to nawet konstrukcje postawione na mobilnych stelażach i przesuwane na kółkach. Ciekawym rozwiązaniem byłyby chyba ziołowe, powszechnie dostępne grządki ustawiane w miejscach publicznych. W końcu do takich upraw wykorzystuje się nie tylko skrzynie, lecz również duże i wysokie donice. Pomysłów na własną autorską grządkę może być bez liku. Ważne jest to, że z wysokich grządek najczęściej i najchętniej korzystamy wtedy, gdy rośliny w nich uprawiane znajdują się w zasięgu wzroku i… ręki. 

Bazylia - od pcybuta do milionera

Jest świetnym przykładem na to, że w ogrodzie nawet skromne rośliny mogą zrobić zawrotną karierę. Tym razem mamy przypadek pucybuta, który stał się milionerem, bo bazylia to, nie bójmy się nazwać po imieniu: skromny, śródziemnomorski chwast. Kto o niej w Polsce słyszał jeszcze 20-30 lat temu? A teraz kupujemy miliony sadzonek! Nie wyobrażamy sobie bez nich ziołowych rabat, doniczek i skrzynek na parapetach. Świeżą bazylię jada się o wszystkich możliwych porach roku. Zimą też jest przecież dostępna, jako kilkudniowe kiełki, albo zielone zioło w supermarketach.  O tym chyba wszyscy wiedzą… A o tym, że bazylia, bazylii nierówna? Każdy jej miłośnik powinien awansować na wyższy poziom znajomości z owa zieleniną i nauczyć się rozpoznać poszczególne odmiany. Dla zachęty można zaproponować kuchenny wieczór z odmianą ‘Minette’. To tzw. bazylia grecka o drobniutkich liściach. Zdaniem wielu najsmaczniejsza i najbardziej aromatyczna. Raz skosztujemy i już tradycyjną wielkolistną odmianę będziemy sobie zostawiali na zimę, kiedy masowo pojawia się w sklepach. Poszukajmy kolejnych sadzonek np. o kolorowych liściach: purpurowych lub nakrapianych purpurowymi plamami. Okazuje się, że obydwie to bazylie purpurowe, tylko nasiona są różnej hodowli. Niezależnie od pochodzenia w kuchni bardzo przyjemnie zaskakują. Jest też odmiana bazylii o aromacie cytrusów (zwana cytrynową), a także bazylia sałatowa. Tę można wręcz traktować jako gatunek dekoracyjny. Ma jasnozielone mocno karbowane liście, których faktura przypomina włoską kapustę. Na tym podobieństwa się kończą, bo aromat wcale nie jest kapuściany, lecz bazyliowo-anyżkowy. Od czasu do czasu pojawia się jeszcze jedna odmiana, którą nazywają ‘Siam Queen’, to bazylia tajska. Będziemy z nią właśnie mieli przyjemność, jeśli pewnego dnia wśród zielonych rozet wyrosną oryginalne purpurowe pędy i listki zakończone pąkami kwiatowymi. Ma ona posmak cynamonu. Jest wreszcie w sprzedaży bazylia wieloletnia, którą można opisać jako kulinarnego średniaka, ale jeśli uda się go przechować, to z sadzonek będzie radość na co najmniej 2 sezony. 

Tylko gdzie kupić tak różnorodne sadzonki? Trudno upolować wszystkie na raz, ale warto poszukiwać na  targowiskach i w centrach ogrodniczych. Bazyliowe wiosenne polowanie najlepiej rozpocząć na początku maja. Jest również opcja dla oszczędnych, czyli wysiewanie nasion od końca kwietnia do początku czerwca. Najpierw  do doniczek w szklarniach, a z czasem wprost na słoneczne rabaty w ziemię Bio do ziół i warzyw. Wszystkie bazylie to w ogrodzie rośliny słońca. Są chwastami, a jednak ziemi potrzebują żyznej, bo je często ścinamy i muszą skądś czerpać siłę, by odrastać. Zbiory kończymy do początku września, a skoro tak, to nie zwlekając nazbierajmy w sierpniu tyle liści, żeby zrobić aromatyczną oliwę czy domowe pesto i pewien zapas ususzyć. Bazylię zawsze suszymy powoli, w cieniu, w przewiewnym miejscu, by traciła jak najmniej aromatów i atrakcyjnego koloru. Dobre efekty daje wrzucenie liści do suszarki. Pewne jest to, że roślin nie można żałować. Zaleca się naprawdę częste strzyżenie i regularne obrywanie pąków oraz pędów kwiatowych, gdyż w głębi duszy bazylia jest jednak przydrożnym chwastem i wykazuje charakterystyczne upodobanie do wiązania nasion, tworzenia samosiewów. Wprawdzie kwitnącym bazyliom trudno odmówić uroku, ale z ogrodniczego a zwłaszcza kulinarnego punktu widzenia to mało przydane. Do tego w Polsce z nasion raczej nic nie wyrasta, a najgorsze, że kwitnące rośliny nie tworzą aromatycznych liści. 

Czy artykuł był przydatny?

Dziękujemy. Podziel się swoją opinią.

Czy możesz zaznaczyć kim jesteś?

Dziękujemy za Twoją opinię.

 
Artykuł powstał przy współpracy Lasland Sp. z o.o. Lasland Sp. z o.o.